ركوردشكني المپيك تا كجا ادامه پيدا خواهد كرد؟

چند روز پيش در جريان مسابقات المپيك 2008 پكن ركورد دو 100 متر شكسته شد. (لينك خبر).ثبت ركوردهاي جديد هميشه هيجان‌انگيزند و براي ورزشكاران افتخار بزرگي است. اما به نظر شما اين ركوردشكني‌ها تا كي ادامه پيدا خواهد كرد؟
آيا امكان دارد زماني برسد كه يك ركورد جاودانه شود. يا اين كه همواره امكان ثبت ركورد جديد وجود دارد.

منبع عكس : bbc.co.uk

بياييد اين مساله را از ديد رياضي بررسي كنيم. اول ببينيم كه ثبت ركورد‌هاي جديد چه روندي دارد. معمولا در ابتداي كار ركورد‌ها سريع‌تر و با اختلاف بيشتري شكسته مي‌شود. در گذشته شكستن ركوردها ساده‌تر بوده. اما با گذشت زمان و پيشرفت قواي ورزشكاران، ثبت ركورد جديد دشوارتر مي‌شود. عملا الان كسي انتظار ندارد ركورد دوي 100 متر به يك‌باره 3 ثانيه كاهش يابد.
اگر نمودار  زمان‌هاي ثبت شده در هر بار ثبت ركورد جديد را براي دو 100 متر رسم كنيم به نمودار زير مي‌رسيم (منبع اطلاعات:  ويكي‌ پديا از فدراسيون جهاني دوميداني)

همان‌طور كه مي‌بينيم شيب نمودار به تدريج كم و كم‌تر مي‌شود. يعني اين كه فاصله بين دو ركورد متوالي كم مي‌شود.
براي اين‌كه ركوردشكني تا ابد ادامه يابد بايد اين نمودار همواره نزولي باشد. اما از طرفي مي‌دانيم كه توانايي‌هاي بشر هم حدي دارد و بنابراين زمان لازم براي پيمودن 100 متر نمي‌تواند از يك «حدي» كمتر شود. اين كه اين «حد» چه مقدار باشد به عوامل زيادي بستگي دارد. از جمله خصوصيات فيزيكي ورزشكاران، تكنيك‌هاي دويدن و تنفس، تغذيه، تكنولوژي (در ساخت وسايلي چون كفش و پيست) و ...
اما چيزي كه مسلم است،  اين است كه اين «حد» هرچقدر هم كم باشد  قطعا وجود دارد. بنابراين انسان در حصار محدوديت‌هاي فيزيكي خودش اسير است و نمي‌تواند هرچقدر دلش خواست ركوردش را كاهش دهد.
اما اين سخن بدين معنا نيست كه يك ركورد مي‌تواند جاودانه شود. فرض كنيد حد نهايي توان انسان در پيمودن دو 100 متر، 9 ثانيه باشد. فاصله ركورد كنوني تا 9 را مي‌توان به بينهايت قسمت تبديل كرد و در هر ركورد جديد فقط به اندازه كوچكي اين فاصله زماني را كاهش داد.

از دبيرستان به ياد داريم كه «مجانب» يك تابع، خطي است كه هيچ‌گاه نمودار اصلي را قطع نمي‌كند؛ اما نمودار مرتب به آن نزديك مي‌شود. مثلا خط y=9 يك مجانب براي تابع y=9+1/x است. يعني تابع مذكور يك تابع نزولي است (با افزايش x ، مدام y كاهش مي‌يابد) اما هيچ‌گاه به 9 نمي‌رسد.
تابعي كه معرفي كرديم تا حدي مي‌تواند وضعيت ركورد‌هاي دو 100 متر را توضيح دهد. البته براي معرفي تابعي كه وضعيت اين ركوردها را دقيق‌تر پيش‌بيني كند بايد به روش‌هاي رگرسيون غير خطي متوسل شد. با استفاده از اين روش‌ها مي‌توان حتي آن «حد نهايي» توانايي انسان را پيش‌بيني كرد.

يك مشكلي اين وسط وجود دارد. دقت زمان‌سنج‌هايي كه در المپيك استفاده مي‌شود الان در حد صدم ثانيه است. ممكن است ركوردهاي آينده چنان به هم نزديك باشند كه نتوان اختلاف آن‌ها را تشخيص داد. بنابراين اگر دقت اين وسايل در همين حد بماند، مي‌توان انتظار داشت كه ركوردي جاودانه شود و اگر مسئولان المپيك بخواهند ركوردشكني‌ها ادامه يابد بايد دقت زمان‌سنج‌هاي خود را مدام بالاتر ببرند.