|
اپسيلون
|
||
|
تلاش براي شناخت يك ذره |
پیشنوشت: کاش این مطلب را زودتر مینوشتم که متهم نشوم به سکوت قبل از قضیه و سپس رای صادر کردن بعد از آن! به هر حال دلم نیامد که ننویسم.
باز هم یکی دیگر از شایعات اینترنتی در فضای وب منتشر شد و باز هم تعداد زیادی آن را باور کردند و به انتشار آن دامن زدند، و باز هم این تعدادِ زیاد دقیقهای ننشستند و قضاوت علمیشان را به کار نینداختند که این مساله تا چه حد امکانپذیر است. بازنشر خبر کافی نبود و عدهای تحلیلهای خود را هم به مطلب اضافه کردند در مورد مجاز بودن این کار، در مورد اینکه ماه متعلق به همه انسانهاست و در مورد دستهای پشت پرده برای سیطره بر رسانهها و...!

حداقل کاری که میشد کرد این بود که قضیه را با کلیدواژههای انگلیسی جستجو کنیم و دنبال منابع معتبر باشیم. در این موارد اگر خبر درست باشد که به سایتهای معتبر و مرتبط هدایت میشویم، و اگر نباشد به احتمال زیاد، شایعه بودن آن و نحوه انتشار آن توسط سایتهای دیگری (از جمله ویکیپدیا) اعلام شده.
خوب بجز جستجو میتوان راه دیگری برای صحتسنجی این ادعا پیدا کرد؟ بیایید بررسی کنیم. وقتی قرص ماه را میبینیم، در واقع سطح ماه را میبینیم که در معرض نور خورشید قرار دارد. یعنی برای اینکه بتوانیم لوگوی پپسی را با کنتراست مناسب ببینیم، نوری که به ماه میرسد باید به قدری قوی باشد که اختلاف قابل ملاحظهای با نور بازتابی خورشید داشته باشد. همین قضیه روی زمین هم صادق است. حتماً دیدهاید که برای دیدن تصویر ویدیوپروژکتورها باید اتاق تاریک باشد و اگر حتی چراغ دیگری روشن باشد، کنتراست تصویر به شدت پایین میآید و دیدن آن سخت میشود. حالا فرض کنید میخواهیم تصویر پروژکتوری را روی پردهای بیندازیم که در معرض نور مستقیم خورشید هم هست. احتمالاً تا اینجا دستتان آمده که این قضیه چقدر امکانپذیر است.
اما حواسمان باشد مورد دیگری را فراموش نکنیم: لیزر! نور لیزر به دلیل قابلیت پراکنده شدن کمش روش مناسبی برای تاباندن نور به مسافتهای طولانی است. در واقع ایده تاباندن نور به ماه به استفاده از لیزر چندان تازه نیست و بارها انجام شده و با استفاده از آن مسافت زمین تا ماه تخمین زده میشود. فضانوردان آپولو بازتابگرهای مخصوصی را روی ماه نصب کردهاند که همانند تابلوهای شبرنگ نور را در همان راستای تابش باز میتاباند. اما نکته مهم اینجاست که حتی نور لیزر با همه تمرکزش، پس از رسیدن به ماه شعاعی به اندازه ۷ کیلومتر پیدا میکند و هنگام برگشتن به زمین، دایرهای به شعاع ۲۰ کیلومتر را تشکیل میدهد +. بنابراین نور بازتابی آنقدر ضعیف میشود که با چشم غیر مسلح قابل تشخیص نیست. این مساله برای وقتیاست که نور لیزر دقیق به روی بازتابگرها تنظیم باشد و نور اگر به سطح ناهموار ماه برخورد کند پراکندگی آن به مراتب بیشتر است و عملاً چیزی به زمین برنمیگردد.

خوب... این هم از ماجرای شایعه دیگری که متاسفانه عده زیادی را درگیر کرد و باز هم همان هشدار همیشگی که فیلتر قضاوت علمی ما چرا باید اینقدر گشاد باشد و ذهن ما در برخورد با این شایعات چرا اینقدر آسانگیر است. علت اصلی پخش شایعه هم میتواند جالب توجه باشد. گسترش و اضافه شدن به اصطلاح پیازداغ ماجرا چیز عجیبی نیست، اما نقطه آغازین شایعه و هدف ایجاد کننده آن معلوم نیست. ممکن است یک شوخی ساده باشد یا اشتباه در تفسیر یک خبر یا یک ترفند تبلیغاتی از طرف خود پپسی... کسی نمیداند.
مطلب خیلی مشابه!: باز هم شایعه، باز هم مریخ
|
|