کاربرپسندی

فرض کنید یک کلید برق خراب در منزل دارید که اگر آن را بزنید اتصالی می‌کند و برق قطع می‌شود. تا قبل از تعمیر، برای اجتناب از اتصالی چه می‌کنید؟ برای این‌که دیگران را هم هشیار کنید چه راهی دارید؟
یک راه این است که روی یک کاغذ بنویسید: «اتصالی دارد لطفاً دست نزنید!» و آن را بالای کلید بچسبانید. با این کار شما هشدار لازم را داده‌اید. اما به نظرتان راه بهتری نیست؟ مثلاً روی کلید چسب بزنیم که اصولاً کلید قابل دستکاری نباشد. در این صورت به طور خودکار از بروز اتصالی جلوگیری کرده‌اید. حتی اگر کسی سواد نداشته باشد یا به اعلان بی‌توجه باشد، باز هم نمی‌تواند موجب اتصالی شود.

حالا این مثال را چرا زدم. با سیستم‌های رزرو غذای دانشگاه که آشنا هستید؟ امروز که می‌خواستم غذای هفته بعد را رزرو کنم، با این‌که روز یکشنبه تعطیل بود و قاعدتاً نمی‌بایست امکان رزرو باشد، اما سیستم آن را قبول کرد و هزینه را کم کرد. وقتی به مسئول دستگاه این مساله را گفتم، جواب داد که مگر خودتان نمی‌دانید که یکشنبه تعطیل است؟ پس مسولیت آن با خودتان است!
در حالی که با دستکاری کوچکی در سیستم می‌توان اصولاً امکان رزرو یکشنبه را غیرفعال کرد (چه کاربر بداند و چه نداند). این مساله در مورد رزرو غذا شاید چندان مهم نباشد؛ اما به نظرم یکی از مسائل مهمی است که برنامه‌نویس‌ها باید به آن توجه کنند. یک برنامه «کاربر پسند» باید کمترین حساسیت را به اشتباهات کاربر داشته باشد. مثلاً فرض کنید برنامه‌ای از کاربر یک عدد صحیح مثبت می‌خواهد. اگر کاربر یک عدد منفی وارد کند چه می‌شود؟ یک برنامه ضعیف ممکن است Error  بدهد و متوقف شود! در یک سطح بهتر برنامه می‌تواند به کاربر هشدار بدهد که عددت را اصلاح کن. و در یک سطح بالاتر برنامه ممکن است بتواند از عدد منفی یک قدرمطلق بگیرد (و در واقع اشتباه کاربر را اصلاح کند). به نظرم حالت سوم برای کاربر راحت‌تر است و کمتر اذیتش می‌کند.

------------
پانوشت بی‌ربط : تا به‌حال سعی کرده‌اید در ویندوز فولدری با نام con یا prn ایجاد کنید؟!