پردازش تصوير

تصوير زير را ببينيد. تصوير چه كسي است؟

احتمالا شما هم به سادگي تشخيص داديد كه اين تصوير كيست. جالب است بدانيد كه ابعاد اين تصوير 30*30 است. يعني جمعا کمتر از 1000 پيكسل.

ذهن انسان در اين مسائل بسيار انعطاف‌پذير است. شما قبلا تصاويري از چهره رونالدو را ديده‌ايد كه به احتمال زياد با اين تصوير متفاوت بوده با اين حال ذهن قدرت انطباق اطلاعات جديد را با تصاويري كه قبلا ديده‌ايد دارا است؛ چيزي كه كامپيوتر با اين همه پيشرفت از عهده آن بر نمي‌آيد.

«پردازش تصوير» تكنيكي است كه تلاش دارد به كامپيوترها اين توانايي را بدهد كه محتويات يك تصوير را تجزيه و تحليل كند و اطلاعات لازم را برداشت كند.

مشكل اصلي‌اي كه در اين بين وجود دارد همين «اطلاعات لازم» است. يك تصوير مجموعه‌اي از اطلاعات رنگي است كه درصد زيادي از آن به درد نمي‌خورد. مثلا تصوير زير را در نظر بگيريد:

فرض كنيد هدف ما اين است كه تشخيص دهيم فردي كه در اين تصوير است چه خصوصياتي دارد. (مرد است يا زن. كودك است يا جوان يا پير). اين كار براي انسان به سادگي قابل تشخيص است. اما كامپيوتر فقط يك سري اطلاعات رنگي را در اختيار دارد : مثلا رنگ اين پيكسل با فلان مختصات، سبز است.

پالايش اين تصوير به طوري كه اولا پيكسل‌هايي كه مربوط به شخص است را پيدا كند ثانيا در مورد اين پيكسل‌ها تصميم گيري كند واقعا كار دشواري است.

يكي ديگر از زمينه‌هايي كه پردازش تصوير كاربرد زيادي دارد، بحث OCR يا تشخيص متون اسكن شده است. براي متون چاپي اسكن شده، چون متن نظم خاصي دارد، كار ساده‌تر است (با اين وجود نرم‌افزارهاي OCR در مواقعي اشتباه هم مي‌كنند. مثلا به جاي كلمه clay ، كلمه day را تشخيص مي‌دهد ).

اما براي متون دست‌نويس كار بسيار دشوار است. خصوصا براي متون دست‌نويس فارسي. در حالي كه ما به سادگي دست‌خط اكثر افراد را مي‌توانيم بخوانيم.

علت عمده برتري ذهن انسان نسبت به كامپيوتر اين است كه ما در هنگام خواندن كلمات يك متن، به كليت جمله توجه مي‌كنيم نه به تك‌تك كلمات. به همين خاطر ما هنگام خواندن يك جمله حتي غلط‌هاي املايي احتمالي را تصحيح مي‌كنيم.

مثلا در تصوير زير، شكل وسطي نمايند 13 است يا حرف B ؟ بسته به اينكه ما كدام عبارت را بخوانيم، به هر دو شكل آن را مي‌بينيم.

 

پردازش تصوير و شناسایی چهره از مباحث جذاب علوم كامپيوتري است كه هنوز جاي بسياري براي تكامل دارد. كامپيوتر در اين زمينه به وضوح از انسان ضعيف‌تر است.

اگر در شطرنج و محاسبات رياضي و بسياري زمينه‌هاي ديگر مغلوب اين ماشين الكترونيكي شده‌ايم اما فعلا مي‌توانيم به خاطر داشتن اين برتري نسبت به كامپيوتر به خودمان افتخار كنيم... البته فعلا !